Nederlandse groepen komen in Frankrijk aan met één veelgestelde vraag: wat is het Franse equivalent van de bv? Helaas is er geen eenduidig antwoord, want de besloten vennootschap verenigt in één rechtsvorm een reeks kenmerken die het Franse recht over twee vormen verdeelt. De bruikbare vraag is niet welke vennootschap dezelfde naam draagt, maar welke de onderdelen van de bv reproduceert waarop u werkelijk leunt.
In de praktijk gaat de keuze tussen de vereenvoudigde vennootschap op aandelen (société par actions simplifiée, of SAS) en de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (société à responsabilité limitée, of SARL). Daarnaast staat het bijkantoor (succursale), de optie die helemaal geen vennootschap is. Houdt een Nederlandse moeder de hele Franse vennootschap, dan dragen de varianten met één aandeelhouder een eigen naam: de SAS wordt een SASU en de SARL een EURL.
Het korte antwoord
Voor de meeste Nederlandse groepen past de SAS het best, en het is de vorm die uw adviseur u als eerste zal voorleggen. De SARL lijkt op papier de naaste verwant, want beide zijn vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid, met een bestuurder en met aandelen die niet worden verhandeld. De SAS reproduceert echter de twee dingen die een Nederlandse oprichter zonder erbij na te denken als vanzelfsprekend beschouwt: statuten die vrijwel alles mogen bepalen, en een bestuurder die binnen het werknemersstelsel valt.
| Nederlandse bv | Franse SAS | Franse SARL | |
|---|---|---|---|
| Minimumkapitaal | Geen | Geen, bepaald door de statuten | Geen, bepaald door de statuten |
| Oprichting | Via een notaris | Onderhandse akte, geen notaris | Onderhandse akte, geen notaris |
| Hoofd van de vennootschap | Bestuurder | President (président) | Bestuurder (gérant) |
| Sociale positie van die persoon | Werknemer van de bv | Binnen het algemene socialezekerheidsstelsel | Alleen zolang de bestuurders samen niet meer dan de helft van het kapitaal houden |
| Statuten wijzigen | Notariële akte | Zoals de statuten zelf bepalen | Een wettelijk vastgelegde gekwalificeerde meerderheid |
| Gebruikelijke keuze voor een Nederlandse groep | Volledige dochteronderneming (SASU) | Kleine, door de eigenaar geleide onderneming (EURL) |
Kapitaal: geen minimum, maar andere stortingsregels
Geen van de drie vormen kent een minimumkapitaal. De Kamer van Koophandel zegt het onomwonden voor de bv, en het Franse recht laat het bedrag in zowel de SAS als de SARL aan de statuten over. Daarom worden Franse vennootschappen routinematig op een symbolisch bedrag opgericht.
Wat wel verschilt, is wanneer het geld binnen moet zijn. In een SARL moeten aandelen in geld bij oprichting voor ten minste een vijfde worden volgestort, en het saldo binnen vijf jaar op beslissing van de bestuurder. Bespreek het bedrag met uw adviseur in plaats van standaard op één euro uit te komen, want het kapitaal is het eerste waar een Franse bank, een verhuurder en een grote klant naar kijken, en de bank is in een buitenlandse opzet toch al de traagste stap.
De bestuurdersvraag, en die is de belangrijkste
Hier botsen Nederlandse verwachtingen en Frans recht het ongemakkelijkst, dus het loont om precies te zijn. In een bv is de bestuurder een werknemer van de vennootschap en ontvangt hij een marktconform salaris, en een bestuurder met meer dan 5% van de aandelen is een DGA.
Frankrijk kent geen DGA-begrip, en het splitst de twee vormen. De president van een SAS staat in artikel L311-3 van de socialezekerheidswet vermeld onder de personen die aan het algemene stelsel zijn verbonden, ongeacht hun aandelenbezit. De bestuurder van een SARL staat in hetzelfde artikel, maar alleen op voorwaarde dat de bestuurders samen niet meer dan de helft van het aandelenkapitaal houden. Een bestuurder met een meerderheid valt erbuiten en wordt als zelfstandige behandeld.
Dat onderscheid wordt voortdurend aangehaald, en voor een volledige dochteronderneming doet het er grotendeels niet toe. Houdt de Nederlandse moeder alle aandelen, dan houdt de Franse bestuurder er normaal gesproken geen, zodat aan de voorwaarde is voldaan en een SARL-bestuurder in hetzelfde stelsel zit als een SAS-president. Het verschil gaat pas knellen wanneer een Franse natuurlijke persoon later een meerderheidsbelang neemt, wat een argument is om op governance te kiezen en niet op een socialezekerheidsregel die u misschien nooit raakt.
Hoe dan ook zit de persoon in het Franse stelsel en niet in het Nederlandse, en de kosten daarvan zijn aanzienlijk: zie wat een werknemer in Frankrijk kost en hoe u de resulterende loonstrook leest.
Vrijheid in de statuten, wat de flex-bv u gaf
De hervorming van 2012 maakte de bv flexibel, met aandelensoorten die winstrechten of stemrechten dragen in welke combinatie de statuten ook vastleggen. De SAS is vanuit hetzelfde instinct gebouwd en gaat nog verder: de aandeelhouders schrijven de governance, de meerderheden en de overdrachtsbeperkingen zelf.
De SARL werkt zo niet. Het wetboek van koophandel levert de regels, en die zijn niet van u om te herschrijven. Het wijzigen van de statuten van een SARL die na de wet van 2005 voor het midden- en kleinbedrijf is opgericht, vereist een tweederdemeerderheid van de aandelen die door de aanwezige of vertegenwoordigde vennoten worden gehouden, met een quorum, en elk beding dat unanimiteit eist wordt geschrapt. Voor een groep die verwacht te herstructureren, een nieuwe aandelensoort uit te geven of een lokale partner op maatwerkvoorwaarden binnen te halen, is die starheid precies de reden om de SAS geen verdere overweging te gunnen en hem simpelweg te gebruiken.
Vennootschapsbelasting, en het verlaagde tarief dat u waarschijnlijk niet krijgt
Het hoofdtarief is hetzelfde, welke vorm u ook kiest. Artikel 219 van het Franse belastingwetboek stelt de vennootschapsbelasting op 25%, met een verlaagd tarief van 15% over de eerste 42.500 euro belastbare winst voor vennootschappen waarvan de omzet niet meer dan 10 miljoen euro bedraagt.
De voorwaarde waarop de meeste buitenlands gehouden dochterondernemingen stuklopen, staat in de volgende zin van datzelfde artikel: het kapitaal moet volledig zijn volgestort en doorlopend voor minstens 75% worden gehouden door natuurlijke personen, of door een vennootschap die zelf voor minstens 75% in handen van natuurlijke personen is.
Een Franse vennootschap die eigendom is van een Nederlandse bv haalt de schijf van 15% dus alleen wanneer die bv zelf voor ten minste driekwart in handen van natuurlijke personen is. Een dochter van een beursgenoteerde groep, of van een moeder die via investeringsvehikels wordt gehouden, betaalt 25% vanaf de eerste euro winst. Het loont om de aandeelhoudersketen met uw adviseur na te lopen voordat iemand de besparing in een businessplan verwerkt.
Wanneer een accountantscontrole verplicht wordt
De meeste gidsen citeren hier nog de oude cijfers, dus neem deze uit het decreet. Een Franse vennootschap moet een controlerend accountant (commissaire aux comptes) benoemen zodra zij twee van drie drempels overschrijdt, die sinds 1 maart 2024 op 5 miljoen euro balanstotaal, 10 miljoen euro omzet exclusief belasting en gemiddeld vijftig werknemers over het jaar liggen.
Tot een groep behoren verandert de rekensom. Op grond van artikel L821-43 van het wetboek van koophandel benoemt een vennootschap die wordt gecontroleerd op eigen titel een accountant op de helft van het gebruikelijke niveau: 2,5 miljoen euro balanstotaal, 5 miljoen omzet of vijfentwintig werknemers. Of een Nederlandse moeder haar Franse dochter binnen dat mechanisme trekt, hangt af van de positie van de moeder zelf, en dat is een vraag die u schriftelijk aan uw accountant voorlegt in plaats van er in welke richting dan ook van uit te gaan.
De opties die geen vennootschap zijn
Een bijkantoor is geen afzonderlijke rechtspersoon. Het heeft geen aandelenkapitaal, dus er valt niets te storten en er zijn geen statuten te onderhandelen, en het blijft onderdeel van de bv, die de aansprakelijkheid houdt en de Franse jaarrekening indient. Dat maakt het snel te openen en lastig te verkopen, en het overleeft zelden het contact met een klant die een Franse contractpartij met een eigen balans wil.
Is het plan één of twee mensen die naar Frankrijk verkopen in plaats van een vestiging, dan hebt u voorlopig misschien helemaal geen entiteit nodig: personeel in Frankrijk aannemen zonder lokale vennootschap is een route op zich, met eigen registratieverplichtingen. Is een echte operatie beoogd, dan is de dochteronderneming meteen goed opzetten de kortere weg.
Wat verandert er in 2027
Niets in het hierboven geschetste vennootschapsrechtelijke beeld staat op de rol om te verschuiven. Het tarief van de vennootschapsbelasting, de verlaagde schijf en de controledrempels gelden voor 2027 zoals geschreven, en het socialezekerheidswetsvoorstel voor 2027 raakt loonkortingen en niet de vennootschapsvormen. Het artikel van de socialezekerheidswet dat SAS-presidenten en SARL-bestuurders in het algemene stelsel plaatst, draagt in zijn huidige redactie een einddatum van 1 januari 2027, wat een geplande hercodificatie weerspiegelt en geen aangekondigde inhoudelijke wijziging, en uw adviseur hoort de vervangende tekst te bevestigen voordat u er voor een start in 2027 op vertrouwt.
Waar dit u laat
Kies de SAS als u de bv-ervaring wilt: schrijf uw eigen governance, houd de bestuurder binnen het werknemersstelsel, en laat ruimte om te herstructureren. Kies de SARL als de Franse onderneming klein en door de eigenaar geleid zal zijn en waarschijnlijk niet van vorm verandert, en als u kant-en-klare regels verkiest. Kies een bijkantoor alleen als u werkelijk wilt dat de Nederlandse vennootschap de contractpartij is. En beslis dit voordat de statuten worden opgesteld, want later omzetten kan wel, maar kost meer dan het in één keer goed doen.
Wilt u uw situatie in Frankrijk voorleggen aan lokale experts, neem dan gerust contact op met KeyPoint International - wij begeleiden buitenlandse bedrijven in Frankrijk bij hun vestiging en hun succes sinds 2003.


